BAKHTIN VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ CỦA NGHỆ THUẬT NGÔN TỪ
Giảng viên
Giới thiệu khóa học
Tóm tắt giới thiệu môn học
Môn "Bakhtin và những vấn đề của nghệ thuật ngôn từ" là một hành trình khám phá sâu sắc tư duy phê bình văn học hiện đại qua lăng kính của nhà triết học - lý luận văn học lỗi lạc Mikhail Bakhtin. Sinh viên sẽ được tiếp cận với các khái niệm trọng yếu như đối thoại, tính đa thanh, carnival và thời-không trong văn học, từ đó mở rộng khả năng đọc hiểu, phân tích và sáng tạo tác phẩm ngôn từ trên nền tảng tư duy phê bình sắc bén.
Môn học không chỉ trang bị cho sinh viên kiến thức lý luận vững chắc mà còn tạo điều kiện để sinh viên vận dụng tư duy phân tích văn học vào thực tiễn nghiên cứu, sáng tác và phê bình các thể loại văn chương hiện đại và hậu hiện đại.
Chú thích: Đây là môn học nền tảng để hình thành tư duy phê bình ngôn từ chuyên sâu, rất hữu ích cho sinh viên theo đuổi lĩnh vực văn học, truyền thông, sáng tác và giảng dạy ngữ văn.
Mục tiêu môn học
Hiểu sâu các khái niệm lý luận của Bakhtin: Sinh viên nắm được các khái niệm trọng tâm như tính đối thoại, đa thanh, carnival, thời-không nghệ thuật và vai trò của tác giả trong kết cấu tác phẩm.
Nâng cao khả năng phân tích văn học: Sinh viên có thể vận dụng tư tưởng của Bakhtin để đọc hiểu và phân tích các văn bản văn học hiện đại và cổ điển một cách linh hoạt và sáng tạo.
Phát triển tư duy phê bình: Hình thành khả năng đánh giá và bình luận các hiện tượng ngôn từ trong văn học và truyền thông dựa trên lý luận nghệ thuật ngôn từ.
Ứng dụng trong nghiên cứu và sáng tác: Sinh viên có thể áp dụng lý thuyết của Bakhtin trong các đề tài nghiên cứu khoa học, khóa luận tốt nghiệp, hoặc sáng tác văn học có chiều sâu tư tưởng.
Chú thích: Việc hiểu rõ hệ thống tư tưởng của Bakhtin giúp sinh viên trở nên sắc sảo trong nghiên cứu và phát triển được tư duy phản biện độc lập khi tiếp cận các vấn đề văn học.
Kiến thức tiên quyết
Lý thuyết văn học cơ bản: Sinh viên cần nắm được các lý thuyết văn học nền tảng như chủ nghĩa hình thức Nga, chủ nghĩa cấu trúc và hậu cấu trúc.
Lịch sử văn học thế giới: Có kiến thức nền về các giai đoạn phát triển văn học châu Âu từ thời cổ đại đến hiện đại.
Kỹ năng đọc phân tích văn bản: Thành thạo trong việc đọc hiểu và phân tích các văn bản văn học phức tạp, bao gồm cả tiểu thuyết và lý luận văn học.
Chú thích: Những kiến thức nền tảng này sẽ giúp sinh viên tiếp cận tư tưởng phức tạp của Bakhtin một cách dễ dàng hơn và vận dụng hiệu quả hơn trong học thuật.
Kế hoạch học tập 15 tuần môn "Bakhtin và những vấn đề của nghệ thuật ngôn từ"
| Tuần | Nội dung học tập | Mục tiêu cụ thể / Ghi chú |
|---|---|---|
| Tuần 1 | Giới thiệu tổng quan về Bakhtin và bối cảnh hình thành tư tưởng của ông | Hiểu về cuộc đời, thời đại và các trường phái triết học ảnh hưởng đến Bakhtin |
| Tuần 2 | Khái niệm "Đối thoại" và lý thuyết về ngôn ngữ đa giọng | Nắm rõ khái niệm then chốt: đối thoại và tính đa thanh trong văn học |
| Tuần 3 | Khái niệm “Tính đa thanh” và ứng dụng trong phân tích tiểu thuyết | Phân tích tiểu thuyết với nhiều tầng nghĩa, nhiều giọng nói |
| Tuần 4 | Carnival và tính hài hước trong văn học dân gian và tiểu thuyết | Hiểu về vai trò của carnival trong cấu trúc và tư duy nghệ thuật |
| Tuần 5 | Khái niệm “Chronotope” – Thời-không nghệ thuật trong văn học | Phân tích cấu trúc không gian và thời gian trong các tác phẩm theo tư tưởng Bakhtin |
| Tuần 6 | Mối quan hệ giữa tác giả – nhân vật – người đọc | Làm rõ vị trí của các chủ thể trong hệ thống đối thoại văn học |
| Tuần 7 | Bakhtin và Dostoyevsky – Phân tích một tiểu thuyết đa thanh kinh điển | Áp dụng lý thuyết đa thanh để phân tích tiểu thuyết cụ thể |
| Tuần 8 | Bakhtin và Rabelais – Carnival và ngôn ngữ trào phúng | Khám phá các biểu tượng văn hóa đại chúng qua lý thuyết carnival |
| Tuần 9 | Phân biệt Bakhtin với chủ nghĩa hình thức và cấu trúc | Đặt Bakhtin trong tương quan phê bình văn học hiện đại |
| Tuần 10 | Bakhtin và ảnh hưởng đến lý luận văn học hậu hiện đại | Nhận diện ảnh hưởng sâu rộng của Bakhtin đến các nhà lý luận phương Tây hiện đại |
| Tuần 11 | Ứng dụng lý thuyết Bakhtin trong phân tích văn học Việt Nam | Tập phân tích một văn bản văn học Việt bằng công cụ lý luận Bakhtin |
| Tuần 12 | Thảo luận chuyên đề: Tiểu thuyết hiện đại dưới góc nhìn Bakhtin | Thảo luận nhóm và trình bày góc nhìn lý luận trên các văn bản hiện đại |
| Tuần 13 | Hướng dẫn viết bài phân tích văn học theo lý thuyết Bakhtin | Sinh viên thực hành viết bài tiểu luận ngắn ứng dụng lý thuyết đã học |
| Tuần 14 | Trình bày và phản biện tiểu luận | Trình bày bài làm, nhận góp ý và chỉnh sửa |
| Tuần 15 | Kiểm tra cuối kỳ và tổng kết kiến thức | Đánh giá khả năng vận dụng tư tưởng Bakhtin trong phân tích và phê bình văn học |
Chú thích: Môn học là nền tảng lý luận thiết yếu để sinh viên phát triển năng lực nghiên cứu và sáng tạo trong lĩnh vực ngôn từ, văn học và truyền thông hiện đại.
Bạn có muốn mình soạn luôn tài liệu tham khảo hoặc mẫu tiểu luận ngắn áp dụng lý thuyết Bakhtin?