Dưới đây là kế hoạch học tập môn “CƠ SỞ TẠO HÌNH: HÌNH HỌA, HÌNH HỌA TƯỢNG, BỐ CỤC TẠO HÌNH” trong 15 tuần, cùng phần giới thiệu, mục tiêu và kiến thức tiên quyết để bạn có thể triển khai môn học một cách khoa học và hiệu quả.
Môn học Cơ sở tạo hình là một trong những học phần nền tảng trong đào tạo mỹ thuật, cung cấp kiến thức và kỹ năng cơ bản về hình họa, hình họa tượng và bố cục tạo hình. Môn học giúp sinh viên hiểu rõ các nguyên lý tạo hình, phát triển khả năng quan sát, phân tích và thể hiện các đối tượng hình khối, không gian qua hình họa và bố cục.
Qua việc thực hành vẽ tĩnh vật, tượng, cơ thể người và bố cục, sinh viên được trang bị nền tảng cần thiết để phát triển tư duy thị giác, khả năng sáng tạo trong các chuyên ngành nghệ thuật thị giác như hội họa, điêu khắc, đồ họa, thiết kế…
Chú thích: Đây là môn học rèn luyện "ngôn ngữ tạo hình cơ bản", hình thành nền móng kỹ thuật và tư duy thị giác cho mọi loại hình nghệ thuật.
Rèn luyện kỹ năng quan sát và thể hiện hình khối thông qua hình họa tĩnh vật, chân dung và tượng toàn thân.
Nắm vững các nguyên lý tạo hình cơ bản như đường nét, khối, ánh sáng, tỷ lệ, không gian.
Phát triển khả năng bố cục hình ảnh có chủ đích, cân đối thị giác và biểu đạt nội dung bằng hình thức tạo hình.
Tạo tiền đề kỹ thuật và tư duy thị giác để sinh viên chuyển tiếp sang các môn chuyên ngành.
Kiến thức cơ bản về hình học không gian, phối cảnh, ánh sáng – tối.
Khả năng sử dụng các công cụ vẽ truyền thống: bút chì, than, màu nước, sơn dầu…
Có tư duy thị giác ở mức cơ bản và sự nhạy bén trong việc quan sát thực tế.
Chú thích: Sinh viên chưa vững kiến thức hình họa nên ôn luyện thêm các kỹ năng vẽ cơ bản trước khi bắt đầu học phần này.
| Tuần | Nội dung học tập | Mục tiêu cụ thể / Ghi chú |
|---|---|---|
| Tuần 1 | Giới thiệu tổng quan về tạo hình – Công cụ, vật liệu, bố cục cơ bản | Làm quen với dụng cụ, phương pháp luyện tập, định hướng tư duy tạo hình |
| Tuần 2 | Hình họa tĩnh vật cơ bản – Quan sát và vẽ các khối hình học | Luyện mắt – tay, nhận diện không gian, tỷ lệ, ánh sáng |
| Tuần 3 | Hình họa tĩnh vật nâng cao – Tổ hợp khối, phối cảnh | Hiểu về chiều sâu không gian, ánh sáng phức tạp |
| Tuần 4 | Hình họa tượng – Tượng đầu cổ điển (vẽ than/bút chì) | Học cấu trúc đầu, khối, ánh sáng, nét đặc trưng |
| Tuần 5 | Hình họa tượng – Tượng toàn thân cổ điển | Tập trung vào tỷ lệ cơ thể, tư thế, khối và cấu trúc tổng thể |
| Tuần 6 | Hình họa người – Vẽ mẫu thật (đầu, chân dung) | Rèn kỹ năng vẽ người thật – quan sát nhanh và chính xác |
| Tuần 7 | Hình họa người – Toàn thân, tư thế tự nhiên | Nắm vững cấu trúc giải phẫu, chuyển động |
| Tuần 8 | Bố cục tạo hình – Nguyên lý cơ bản | Khái niệm nhịp điệu, trọng tâm, tương phản, hình – nền |
| Tuần 9 | Bố cục với các hình cơ bản – Thực hành đơn sắc | Rèn kỹ năng bố cục đơn giản, sử dụng tương phản ánh sáng |
| Tuần 10 | Bố cục nhiều đối tượng – Kể chuyện bằng hình | Luyện tập bố cục phức hợp, hướng nhìn, không gian và nội dung |
| Tuần 11 | Bố cục với màu sắc cơ bản – Áp dụng phối màu | Tìm hiểu quan hệ màu sắc trong hình và không gian thị giác |
| Tuần 12 | Bố cục tạo hình sáng tạo theo chủ đề | Phát triển khả năng biểu đạt ý tưởng cá nhân qua bố cục hình ảnh |
| Tuần 13 | Tổng hợp kỹ năng: Vẽ hình họa + sáng tạo bố cục | Thực hành các bài tập dài, vận dụng toàn diện kiến thức |
| Tuần 14 | Trình bày bài cá nhân – Nhận xét – Hiệu chỉnh | Sinh viên trưng bày sản phẩm, nhận phản hồi từ giảng viên và bạn học |
| Tuần 15 | Kiểm tra cuối kỳ – Tổng kết môn học | Chấm bài tập hình họa – bố cục, đánh giá tiến bộ và định hướng tiếp theo |
Vẽ đều đặn mỗi ngày 1–2 giờ để rèn kỹ thuật.
Sử dụng gương hoặc chụp ảnh để kiểm tra lại bố cục và tỷ lệ.
Quan sát và phân tích tranh tượng cổ điển để học cách tổ chức hình.
Ghi chú kỹ thuật từng bài vẽ để so sánh và cải thiện.
Chụp lưu trữ quá trình làm việc để tự đánh giá sự tiến bộ.
“Hình họa cơ bản” – NXB Mỹ thuật
“Giáo trình bố cục tạo hình” – Đại học Mỹ thuật
“Figure Drawing for All It’s Worth” – Andrew Loomis
“Drawing on the Right Side of the Brain” – Betty Edwards
Tài liệu video vẽ mẫu trực tiếp (Proko, Line of Action...)
Chú thích kết thúc:
Môn học không chỉ rèn kỹ thuật mà còn mở rộng tư duy thẩm mỹ và khả năng biểu đạt cá nhân – là nền móng cho mọi ngành nghệ thuật thị giác chuyên sâu sau này.
Nếu bạn muốn mình giúp thiết kế:
Tài liệu hướng dẫn bài tập theo từng tuần
Mẫu bài vẽ phân tích bố cục – hình họa
Slide bài giảng minh họa theo phong cách học viện
Cứ nói nhé!