CÔNG NGHỆ GIS VÀ VIỄN THÁM TRONG QUY HOẠCH RỪNG
Giảng viên
Giới thiệu khóa học
Tóm tắt giới thiệu môn học
Môn "Công nghệ GIS và viễn thám trong quy hoạch rừng" cung cấp kiến thức và kỹ năng ứng dụng công nghệ địa lý hiện đại vào công tác quản lý và quy hoạch tài nguyên rừng. Sinh viên sẽ được tìm hiểu cơ bản về hệ thống thông tin địa lý (GIS), công nghệ viễn thám (Remote Sensing), cách thu thập, xử lý, phân tích và trình bày dữ liệu không gian phục vụ cho công tác lập kế hoạch sử dụng đất lâm nghiệp, đánh giá biến động rừng và giám sát tài nguyên thiên nhiên.
Chú thích: Môn học giúp sinh viên nắm bắt xu hướng hiện đại trong quản lý rừng bằng công nghệ số, mở ra cơ hội nghề nghiệp trong các cơ quan quản lý, tổ chức nghiên cứu và doanh nghiệp lâm nghiệp.
Mục tiêu môn học
-
Trang bị kiến thức cơ bản về GIS và viễn thám: Sinh viên hiểu rõ khái niệm, nguyên lý hoạt động và ứng dụng thực tế của GIS và viễn thám trong lĩnh vực lâm nghiệp.
-
Rèn luyện kỹ năng sử dụng phần mềm chuyên dụng: Làm quen với các phần mềm như QGIS, ArcGIS, ENVI hoặc Google Earth Engine.
-
Phân tích dữ liệu không gian: Có khả năng xử lý, phân tích ảnh viễn thám và dữ liệu GIS phục vụ quy hoạch rừng.
-
Ứng dụng vào thực tiễn quy hoạch rừng: Thiết lập bản đồ, phân vùng chức năng rừng, đánh giá biến động rừng và đề xuất kế hoạch quản lý bền vững.
Chú thích: Môn học mang tính ứng dụng cao, phù hợp với xu hướng chuyển đổi số trong ngành tài nguyên và môi trường.
Kiến thức tiên quyết
-
Kiến thức cơ bản về địa lý, bản đồ học và sinh thái rừng: Giúp hiểu rõ các yếu tố không gian và hệ sinh thái rừng.
-
Kỹ năng sử dụng máy tính và phần mềm thông dụng: Cần thiết để thao tác với phần mềm GIS và xử lý dữ liệu.
-
Tư duy phân tích hệ thống: Hỗ trợ trong việc xử lý và phân tích dữ liệu không gian phục vụ quy hoạch.
Chú thích: Nền tảng kiến thức và kỹ năng kỹ thuật là tiền đề để sinh viên làm chủ công nghệ hiện đại trong lĩnh vực lâm nghiệp.
Kế hoạch học tập 15 tuần môn "Công nghệ GIS và viễn thám trong quy hoạch rừng"
| Tuần | Nội dung học tập | Mục tiêu cụ thể / Ghi chú |
|---|---|---|
| Tuần 1 | Giới thiệu môn học, vai trò GIS – viễn thám trong lâm nghiệp | Hiểu tổng quan và tầm quan trọng của công nghệ không gian trong quy hoạch rừng. |
| Tuần 2 | Cơ sở lý thuyết về hệ thống thông tin địa lý (GIS) | Tìm hiểu khái niệm, cấu trúc dữ liệu, mô hình vector và raster. |
| Tuần 3 | Giới thiệu phần mềm GIS (QGIS/ArcGIS) và giao diện làm việc | Làm quen với môi trường phần mềm và các công cụ cơ bản. |
| Tuần 4 | Các thao tác xử lý dữ liệu không gian: nhập, chỉnh sửa, lưu trữ dữ liệu | Thực hành nhập tọa độ, bản đồ, lớp dữ liệu không gian. |
| Tuần 5 | Cơ sở viễn thám: nguyên lý, loại ảnh, vệ tinh, độ phân giải | Hiểu được cơ chế ghi nhận ảnh và các đặc điểm cơ bản của ảnh viễn thám. |
| Tuần 6 | Kỹ thuật phân tích ảnh viễn thám: phân loại ảnh, NDVI | Học cách nhận diện thảm phủ, biến động rừng qua ảnh vệ tinh. |
| Tuần 7 | Thực hành xử lý ảnh viễn thám bằng phần mềm ENVI hoặc Google Earth Engine | Làm việc trực tiếp với ảnh Landsat, Sentinel. |
| Tuần 8 | Kỹ thuật chồng lớp dữ liệu GIS – viễn thám | Kết hợp các lớp bản đồ để phân tích và ra quyết định. |
| Tuần 9 | Ứng dụng GIS trong phân vùng chức năng rừng và quy hoạch 3 loại rừng | Thực hành thiết kế bản đồ chức năng rừng. |
| Tuần 10 | Phân tích biến động rừng qua ảnh viễn thám | Phát hiện mất rừng, suy thoái và phục hồi qua chuỗi thời gian. |
| Tuần 11 | Thiết lập bản đồ quy hoạch rừng | Hoàn thiện bản đồ quy hoạch sử dụng đất lâm nghiệp. |
| Tuần 12 | Tính toán diện tích, độ che phủ rừng từ dữ liệu không gian | Sử dụng công cụ để phân tích thống kê và đánh giá hiện trạng rừng. |
| Tuần 13 | Thực hành xây dựng một dự án quy hoạch nhỏ | Làm tiểu luận nhóm theo địa bàn giả định hoặc dữ liệu có sẵn. |
| Tuần 14 | Trình bày kết quả, phản biện dự án quy hoạch rừng sử dụng GIS – viễn thám | Trình bày bản đồ, báo cáo và nhận góp ý hoàn thiện. |
| Tuần 15 | Ôn tập và kiểm tra cuối kỳ | Kiểm tra lý thuyết và bài thực hành về xử lý dữ liệu, bản đồ hóa. |
Chú thích: Môn học là cầu nối giữa kiến thức lý thuyết và kỹ năng công nghệ, giúp sinh viên áp dụng vào công việc lập quy hoạch, giám sát và quản lý tài nguyên rừng hiệu quả, hiện đại.