GIAO TIẾP ỨNG XỬ LIÊN VĂN HÓA NHẬT – VIỆT
Giảng viên
Giới thiệu khóa học
Dưới đây là kế hoạch học tập 15 tuần cho môn "Giao tiếp ứng xử liên văn hóa Nhật – Việt", bao gồm phần giới thiệu môn học, mục tiêu, kiến thức tiên quyết và nội dung từng tuần:
Tóm tắt giới thiệu môn học
Môn "Giao tiếp ứng xử liên văn hóa Nhật – Việt" giúp sinh viên hiểu rõ những khác biệt trong hành vi giao tiếp, ứng xử và quan niệm văn hóa giữa người Nhật và người Việt. Thông qua việc phân tích các tình huống thực tế, sinh viên sẽ nâng cao khả năng giao tiếp hiệu quả, linh hoạt trong môi trường song văn hóa, đặc biệt là trong giao tiếp học thuật, công việc và đời sống hàng ngày với người Nhật.
Chú thích: Đây là môn học quan trọng dành cho sinh viên chuyên ngành Nhật Bản học hoặc những ai có ý định học tập, làm việc, sinh sống trong môi trường giao tiếp với người Nhật.
Mục tiêu môn học
Hiểu biết về các yếu tố văn hóa ảnh hưởng đến giao tiếp giữa Nhật và Việt
So sánh sự khác biệt và tương đồng trong cách ứng xử của người Nhật và người Việt
Phân tích các tình huống giao tiếp liên văn hóa cụ thể và đưa ra cách ứng xử phù hợp
Rèn luyện kỹ năng giao tiếp linh hoạt, lịch sự và phù hợp trong bối cảnh văn hóa Nhật Bản
Tránh được những hiểu lầm và xung đột do khác biệt văn hóa
Kiến thức tiên quyết
Trình độ tiếng Nhật tối thiểu N3 (hoặc tương đương)
Có kiến thức cơ bản về văn hóa – xã hội Nhật Bản
Có khả năng phân tích tình huống giao tiếp và diễn đạt quan điểm bằng tiếng Việt/tiếng Nhật
Kế hoạch học tập 15 tuần
| Tuần | Nội dung học tập | Mục tiêu cụ thể / Ghi chú |
|---|---|---|
| Tuần 1 | Giới thiệu môn học và khái niệm "giao tiếp liên văn hóa" | Hiểu vai trò của văn hóa trong giao tiếp và giới thiệu khung lý thuyết liên văn hóa |
| Tuần 2 | Tổng quan về văn hóa giao tiếp Nhật Bản | Nắm được đặc trưng văn hóa giao tiếp của người Nhật như gián tiếp, lịch sự, giữ thể diện... |
| Tuần 3 | Tổng quan về văn hóa giao tiếp Việt Nam | So sánh với giao tiếp Việt – thiên về quan hệ, cảm xúc, linh hoạt |
| Tuần 4 | Các yếu tố ảnh hưởng đến giao tiếp (ngôn ngữ, lễ nghi, tôn ti trật tự) | Hiểu rõ vai trò của kính ngữ, cúi chào, vai vế trong giao tiếp Nhật |
| Tuần 5 | Văn hóa xin lỗi và cảm ơn: Nhật – Việt | So sánh cách nói và cách thể hiện sự biết ơn, xin lỗi – khác biệt lớn giữa hai văn hóa |
| Tuần 6 | Giao tiếp trong môi trường công sở Nhật Bản | Ứng xử trong các tình huống như phỏng vấn, báo cáo, từ chối, xin nghỉ… |
| Tuần 7 | Giao tiếp trong môi trường học đường | Ứng xử với giáo viên, bạn học, thuyết trình, làm việc nhóm với người Nhật |
| Tuần 8 | Phân tích tình huống liên văn hóa (PBL – Project-based learning) | Thảo luận nhóm về các tình huống giao tiếp gây hiểu lầm, đề xuất hướng xử lý |
| Tuần 9 | Văn hóa im lặng, tránh xung đột trong giao tiếp Nhật | Hiểu và xử lý sự im lặng, né tránh trong hội thoại – điểm khó với người Việt |
| Tuần 10 | Văn hóa “hài hòa – tập thể” (wa) và cá nhân trong văn hóa Nhật | Cách giữ hòa khí và hành xử vì tập thể trong môi trường học và làm việc |
| Tuần 11 | Giao tiếp trong gia đình và xã hội Nhật Bản | Vai trò của cấp bậc, giới tính và tuổi tác trong quan hệ ứng xử |
| Tuần 12 | Giao tiếp phi ngôn ngữ: nét mặt, ánh mắt, cử chỉ | Giải mã các tín hiệu không lời và tránh hiểu sai trong giao tiếp với người Nhật |
| Tuần 13 | Chiến lược thích nghi liên văn hóa và xử lý va chạm văn hóa | Học cách tự điều chỉnh, phản hồi linh hoạt trong tình huống giao tiếp khó khăn |
| Tuần 14 | Thuyết trình nhóm: Giải pháp nâng cao hiệu quả giao tiếp Nhật – Việt | Sinh viên thuyết trình và phản biện các đề xuất cải thiện giao tiếp song văn hóa |
| Tuần 15 | Ôn tập – kiểm tra cuối kỳ | Tổng hợp kiến thức và đánh giá năng lực phân tích, ứng xử liên văn hóa Nhật – Việt |
Phương pháp giảng dạy
Học qua tình huống thực tế
Phân tích phim ảnh, video, văn bản
Thuyết trình – thảo luận nhóm
Phỏng vấn – mô phỏng giao tiếp
Tài liệu tham khảo
Nguyễn Thị Hồng Thu (2020) – Giao tiếp liên văn hóa Nhật – Việt
Edward T. Hall – The Silent Language
NHK Easy Japanese, Minna no Nihongo – Bunka Hen
Video và tình huống thực tế từ phim, anime, talkshow Nhật – Việt
Nếu bạn cần mình xây dựng thêm:
Slide minh họa
Bài tập tình huống thực tế
Mẫu đề thi cuối kỳ
Hãy cho mình biết để hỗ trợ chi tiết hơn nhé!