HỆ THỐNG THÔNG TIN ĐỊA LÝ (GIS)
Giảng viên
Giới thiệu khóa học
Tóm tắt giới thiệu môn học
Môn học “Hệ thống Thông tin Địa lý (GIS)” cung cấp kiến thức cơ bản và ứng dụng về hệ thống thông tin địa lý – một công cụ mạnh mẽ hỗ trợ thu thập, quản lý, phân tích và trình bày dữ liệu không gian. Trong bối cảnh chuyển đổi số, GIS là nền tảng quan trọng cho các lĩnh vực như quản lý tài nguyên, quy hoạch đô thị, môi trường, nông nghiệp, giao thông và nhiều lĩnh vực khác.
Thông qua môn học này, sinh viên sẽ hiểu được nguyên lý hoạt động của hệ thống GIS, thực hành trên các phần mềm GIS phổ biến và áp dụng để giải quyết các bài toán không gian thực tế.
Chú thích: Môn học là cơ sở thiết yếu để phát triển chuyên môn trong các ngành như địa lý, địa chính, môi trường, quy hoạch và kỹ thuật hạ tầng.
Mục tiêu môn học
-
Hiểu rõ nguyên lý, cấu trúc và chức năng của hệ thống GIS.
-
Biết cách thu thập, xử lý và lưu trữ dữ liệu không gian.
-
Sử dụng thành thạo các phần mềm GIS cơ bản (như QGIS, ArcGIS).
-
Thực hiện các phân tích không gian phục vụ các bài toán ứng dụng.
-
Thiết kế, trình bày bản đồ và mô hình không gian.
Kiến thức tiên quyết
-
Kiến thức cơ bản về bản đồ học và trắc địa.
-
Khả năng sử dụng máy tính và làm việc với dữ liệu số.
-
Kiến thức nền tảng về địa lý tự nhiên, môi trường hoặc quy hoạch là lợi thế.
Kế hoạch học tập 15 tuần môn “Hệ thống Thông tin Địa lý (GIS)”
| Tuần | Nội dung học tập | Mục tiêu cụ thể / Ghi chú |
|---|---|---|
| Tuần 1 | Giới thiệu về GIS và vai trò trong khoa học – quản lý không gian | Hiểu tổng quan về GIS, các ứng dụng thực tiễn và phạm vi sử dụng |
| Tuần 2 | Cấu trúc hệ thống GIS và các thành phần dữ liệu không gian | Nắm cấu trúc dữ liệu vector – raster – thuộc tính trong hệ thống GIS |
| Tuần 3 | Hệ tọa độ, phép chiếu bản đồ và hệ quy chiếu | Hiểu cách xác định vị trí và chuyển đổi hệ tọa độ trong GIS |
| Tuần 4 | Thu thập và nhập dữ liệu không gian (số hóa, GPS, viễn thám, dữ liệu hiện trường) | Thực hành số hóa bản đồ, nhập dữ liệu từ GPS hoặc ảnh viễn thám |
| Tuần 5 | Quản lý cơ sở dữ liệu GIS – mô hình dữ liệu quan hệ | Làm quen với quản lý cơ sở dữ liệu và mối liên hệ dữ liệu trong GIS |
| Tuần 6 | Thao tác dữ liệu không gian: biên tập, gắn liên kết thuộc tính | Học kỹ thuật chỉnh sửa lớp dữ liệu, cập nhật thuộc tính |
| Tuần 7 | Phân tích không gian – truy vấn thuộc tính và không gian | Thực hành chọn lọc, phân tích và xử lý dữ liệu không gian cơ bản |
| Tuần 8 | Phân tích chồng lớp, vùng đệm, mạng lưới | Áp dụng các công cụ phân tích GIS trong đánh giá địa điểm, tối ưu hóa |
| Tuần 9 | Trình bày và thiết kế bản đồ trong GIS | Hướng dẫn thiết kế bản đồ chuyên đề, trình bày dữ liệu GIS đẹp – dễ đọc |
| Tuần 10 | Ứng dụng GIS trong quản lý tài nguyên và môi trường | Phân tích tình huống cụ thể ứng dụng GIS trong môi trường – tài nguyên |
| Tuần 11 | GIS trong quy hoạch đô thị, nông nghiệp, giao thông | Thực hành bài toán ứng dụng GIS vào các lĩnh vực phát triển |
| Tuần 12 | Sử dụng phần mềm mã nguồn mở: QGIS | Hướng dẫn cài đặt, thao tác cơ bản, công cụ chính trong QGIS |
| Tuần 13 | Dự án nhóm: Thiết kế bản đồ GIS theo chủ đề (tài nguyên, môi trường…) | Sinh viên xây dựng dự án ứng dụng kiến thức đã học |
| Tuần 14 | Trình bày – phản biện sản phẩm GIS | Sinh viên bảo vệ sản phẩm nhóm, đánh giá – phản biện chéo |
| Tuần 15 | Ôn tập và kiểm tra cuối kỳ | Tổng hợp lý thuyết, phần mềm, bài tập và bài thi thực hành cuối kỳ |