KINH TẾ HỌC HÀNH VI VÀ ĐẠO ĐỨC TRONG KINH TẾ
Giảng viên
Giới thiệu khóa học
Dưới đây là kế hoạch học tập môn "Kinh tế học hành vi và đạo đức trong kinh tế", với phần giới thiệu hấp dẫn, mục tiêu rõ ràng, kiến thức tiên quyết và nội dung học tập theo tuần:
Tóm tắt giới thiệu môn học
Môn "Kinh tế học hành vi và đạo đức trong kinh tế" là sự kết hợp độc đáo giữa khoa học hành vi và triết lý đạo đức, nhằm lý giải cách con người thực sự ra quyết định kinh tế trong những tình huống phức tạp có yếu tố đạo đức, công bằng và trách nhiệm xã hội. Môn học không chỉ bóc tách những sai lệch nhận thức, cảm xúc và ảnh hưởng xã hội tác động đến hành vi kinh tế, mà còn mở rộng phân tích sang các câu hỏi đạo đức về lựa chọn cá nhân và chính sách công. Thông qua việc nghiên cứu các tình huống thực tiễn, sinh viên sẽ nhận thức sâu sắc hơn về vai trò của đạo đức trong nền kinh tế hiện đại.
Chú thích: Môn học trang bị cho sinh viên nền tảng tư duy đa chiều – vừa hiểu hành vi con người, vừa đánh giá các hệ quả đạo đức trong lựa chọn kinh tế.
Mục tiêu môn học
Hiểu được các khái niệm cơ bản của kinh tế học hành vi: Bao gồm thiên kiến nhận thức, tâm lý lựa chọn và ra quyết định trong điều kiện không chắc chắn.
Phân tích được các vấn đề đạo đức trong hành vi kinh tế: Từ cá nhân đến doanh nghiệp, như gian lận, công bằng, lựa chọn đạo đức, trách nhiệm xã hội.
Áp dụng tư duy đạo đức vào phân tích chính sách và thị trường: Đánh giá các quyết định kinh tế không chỉ ở hiệu quả mà còn ở khía cạnh công lý, nhân văn.
Phát triển kỹ năng tư duy phản biện và phân tích tình huống đạo đức: Sinh viên có thể thảo luận và đưa ra lập luận đạo đức trong bối cảnh kinh tế cụ thể.
Chú thích: Môn học giúp sinh viên không chỉ là người hiểu kinh tế mà còn là người hành động có đạo đức trong vai trò cá nhân, công dân hay nhà quản lý.
Kiến thức tiên quyết
Kinh tế học vi mô / vĩ mô cơ bản: Nắm được các khái niệm như lợi ích, chi phí, tối ưu hóa và hiệu quả.
Kiến thức nền tảng về triết học hoặc đạo đức học (khuyến khích): Hữu ích để tiếp cận các lý thuyết đạo đức như vị lợi, nghĩa vụ và công lý.
Tư duy phản biện và kỹ năng phân tích tình huống: Giúp sinh viên tiếp cận đa chiều các vấn đề kinh tế - đạo đức.
Chú thích: Sự chuẩn bị về kinh tế học cơ bản và khả năng lập luận logic sẽ hỗ trợ sinh viên tiếp cận sâu hơn với những phân tích hành vi – đạo đức trong môn học này.
Kế hoạch học tập 15 tuần môn "Kinh tế học hành vi và đạo đức trong kinh tế"
| Tuần | Nội dung học tập | Mục tiêu cụ thể / Ghi chú |
|---|---|---|
| Tuần 1 | Giới thiệu môn học: Kinh tế học hành vi và đạo đức trong kinh tế | Xác định phạm vi, mục tiêu, phương pháp tiếp cận và giá trị của môn học. |
| Tuần 2 | Tổng quan về hành vi ra quyết định không lý tưởng | Khái niệm bounded rationality, cảm xúc, và các thiên kiến trong hành vi kinh tế. |
| Tuần 3 | Các loại thiên kiến nhận thức ảnh hưởng đến lựa chọn kinh tế | Phân tích các bias phổ biến như framing, loss aversion, anchoring... |
| Tuần 4 | Đạo đức học căn bản: vị lợi, nghĩa vụ, công lý | Cung cấp công cụ đạo đức để đánh giá các hành vi kinh tế. |
| Tuần 5 | Công bằng và lựa chọn cá nhân trong các hệ thống kinh tế | Hiểu và tranh luận về quan điểm công bằng: Rawls, Nozick, Sen. |
| Tuần 6 | Tâm lý tiêu dùng và ảnh hưởng đạo đức trong marketing | Đánh giá các hành vi gây ảnh hưởng đến người tiêu dùng – quảng cáo thao túng, greenwashing. |
| Tuần 7 | Gian lận, không trung thực và sự tuân thủ đạo đức | Hiểu cơ chế hành vi của gian lận và các biện pháp khuyến khích đạo đức trong tổ chức. |
| Tuần 8 | Trách nhiệm đạo đức của doanh nghiệp | Phân tích vai trò của CSR, đạo đức trong quản trị và đạo đức môi trường. |
| Tuần 9 | Chính sách công và kinh tế hành vi: Nudging có đạo đức hay không? | Tranh luận về tự do lựa chọn và quyền can thiệp của chính phủ trong hành vi cá nhân. |
| Tuần 10 | Đạo đức trong hành vi tài chính và đầu tư | Phân tích hành vi đầu cơ, bong bóng tài chính và trách nhiệm đạo đức trong tài chính. |
| Tuần 11 | Thảo luận tình huống thực tế: quyết định kinh tế đạo đức và phi đạo đức | Phân tích các case study trong doanh nghiệp, thị trường và chính sách xã hội. |
| Tuần 12 | Hành vi và đạo đức trong thị trường lao động và phân phối thu nhập | Thảo luận về bất bình đẳng, phân biệt đối xử và đạo đức trong trả công lao động. |
| Tuần 13 | Vai trò của văn hóa và chuẩn mực xã hội trong hành vi kinh tế | Hiểu ảnh hưởng của bối cảnh xã hội – văn hóa đến lựa chọn kinh tế – đạo đức. |
| Tuần 14 | Thuyết trình và phản biện nhóm | Sinh viên trình bày các vấn đề đạo đức cụ thể trong kinh tế học hành vi. |
| Tuần 15 | Ôn tập – Kiểm tra cuối kỳ / Nộp tiểu luận | Tổng kết kiến thức và đánh giá khả năng ứng dụng của sinh viên. |
Chú thích: Kế hoạch học tập chú trọng vào tư duy phản biện, phân tích đa chiều và khả năng ra quyết định có đạo đức trong môi trường kinh tế phức tạp.
Bạn có muốn mình gợi ý một số tài liệu học thuật hoặc phim/tình huống thực tế có thể sử dụng trong giảng dạy môn học này không?