LỊCH SỬ SÂN KHẤU THẾ GIỚI VÀ VIỆT NAM
Giảng viên
Giới thiệu khóa học
Tóm tắt giới thiệu môn học
Môn "Lịch sử sân khấu thế giới và Việt Nam" đưa người học bước vào hành trình khám phá sự ra đời và phát triển của nghệ thuật sân khấu – một trong những loại hình nghệ thuật lâu đời và có sức ảnh hưởng sâu rộng nhất trong lịch sử nhân loại. Từ những nghi lễ cổ xưa tại Hi Lạp, Ai Cập đến sân khấu kịch hiện đại phương Tây, từ tuồng, chèo, cải lương đến sân khấu đương đại Việt Nam – sinh viên sẽ hiểu được cách sân khấu phản ánh văn hóa, chính trị, triết học và tâm hồn con người qua các thời đại. Môn học là nền tảng để người học phát triển tư duy nghệ thuật, cảm nhận thẩm mỹ, đồng thời biết cách phân tích và vận dụng tinh thần sân khấu vào sáng tác, biểu diễn, đạo diễn hay nghiên cứu.
Chú thích: Môn học hấp dẫn vì kết nối lịch sử – văn hóa – nghệ thuật với sự sáng tạo và thể hiện cá nhân trong lĩnh vực biểu diễn.
Mục tiêu môn học
Nhận biết tiến trình phát triển của sân khấu thế giới và Việt Nam: Hiểu các giai đoạn lịch sử quan trọng, đặc điểm của từng thời kỳ, trường phái sân khấu và vai trò của các tác giả – tác phẩm tiêu biểu.
Phân tích đặc điểm văn hóa, thẩm mỹ và xã hội trong các hình thức sân khấu: So sánh phong cách biểu diễn, cấu trúc vở diễn, không gian và kỹ thuật trình diễn giữa các nền văn hóa.
Rèn luyện khả năng cảm thụ nghệ thuật sân khấu: Phát triển năng lực đánh giá, phê bình, cảm thụ tác phẩm và khả năng tư duy sân khấu.
Ứng dụng kiến thức vào sáng tác hoặc biểu diễn: Biết kế thừa và làm mới tinh thần sân khấu cổ điển – truyền thống trong hoạt động nghệ thuật hiện nay.
Chú thích: Học sinh, sinh viên ngành sân khấu, đạo diễn, nghệ thuật biểu diễn và truyền thông đều có thể ứng dụng kiến thức này vào quá trình sáng tạo và phát triển nghề nghiệp.
Kiến thức tiên quyết
Cơ sở lý luận nghệ thuật hoặc lý luận sân khấu: Để hiểu các khái niệm như kịch bản, cấu trúc hồi – cảnh, vai trò của đạo diễn, diễn viên, khán giả.
Kỹ năng quan sát – phân tích tác phẩm biểu diễn: Học viên cần có khả năng đọc – xem – cảm nhận tác phẩm sân khấu để tiếp cận môn học sâu sắc hơn.
Kiến thức lịch sử văn hóa hoặc văn học: Giúp người học đặt sân khấu vào bối cảnh xã hội – tư tưởng của từng thời đại.
Chú thích: Những kiến thức nền tảng giúp việc học không chỉ là ghi nhớ mốc thời gian mà trở thành quá trình hiểu và “sống cùng” lịch sử sân khấu.
Kế hoạch học tập 15 tuần môn "Lịch sử sân khấu thế giới và Việt Nam"
| Tuần | Nội dung học tập | Mục tiêu cụ thể / Ghi chú |
|---|---|---|
| Tuần 1 | Giới thiệu môn học, phương pháp tiếp cận lịch sử sân khấu | Hiểu cấu trúc môn học, cách tiếp cận lịch sử sân khấu như một tiến trình liên văn hóa |
| Tuần 2 | Sân khấu nguyên thủy và nghi lễ (Ai Cập, Hi Lạp, Ấn Độ cổ đại) | Tìm hiểu sự hình thành của nghệ thuật trình diễn trong tôn giáo và đời sống cộng đồng |
| Tuần 3 | Sân khấu cổ điển phương Tây: Hi Lạp – La Mã cổ đại | Phân tích cấu trúc bi – hài kịch, vai trò của kịch trường, tác giả tiêu biểu (Sophocles...) |
| Tuần 4 | Sân khấu thời Trung cổ và Phục hưng châu Âu | Nghiên cứu kịch giáo hóa, kịch đạo đức, Shakespeare và sân khấu Elizabeth |
| Tuần 5 | Sân khấu cổ điển – lãng mạn – hiện thực thế kỷ 17–19 | Khám phá Molière, Racine, Ibsen, Chekhov… và các trường phái sân khấu lớn |
| Tuần 6 | Sân khấu hiện đại và hậu hiện đại (Brecht, Artaud, Grotowski…) | So sánh sân khấu sử thi, sân khấu tàn bạo, sân khấu phi cấu trúc |
| Tuần 7 | Sân khấu phương Đông: Trung Hoa, Nhật Bản, Ấn Độ | Khám phá Kinh kịch, Nô, Kabuki và nghệ thuật biểu đạt qua hình thể |
| Tuần 8 | Sân khấu Việt Nam truyền thống: chèo, tuồng, cải lương | Phân tích đặc điểm hình thức, không gian biểu diễn, nhân vật điển hình |
| Tuần 9 | Giai đoạn sân khấu cách mạng Việt Nam (1930–1975) | Tìm hiểu vai trò chính trị – tuyên truyền và hình ảnh người nghệ sĩ trong kháng chiến |
| Tuần 10 | Sân khấu Việt Nam thời kỳ Đổi mới (1986–2000) | Khám phá những đổi thay trong nội dung và hình thức thể hiện, chuyển mình của nghệ thuật |
| Tuần 11 | Sân khấu đương đại Việt Nam (2000 đến nay) | Phân tích thử nghiệm, kết hợp đa hình thức và hướng tiếp cận công nghệ |
| Tuần 12 | So sánh sân khấu truyền thống – hiện đại – quốc tế | Thảo luận về các yếu tố hội nhập, bản sắc, đổi mới sáng tạo |
| Tuần 13 | Thực hành nhóm: phân tích hoặc dựng lại trích đoạn sân khấu | Ứng dụng kiến thức đã học vào biểu diễn, thiết kế không gian sân khấu hoặc phân tích kịch bản |
| Tuần 14 | Xem trích đoạn và phản biện nghệ thuật biểu diễn | Phân tích sâu các yếu tố biểu hiện, kịch tính và sáng tạo cá nhân trong từng trích đoạn |
| Tuần 15 | Ôn tập và đánh giá cuối kỳ | Tổng hợp kiến thức, nộp bài tiểu luận hoặc trình bày đề tài tự chọn |
Chú thích: Lịch trình kết hợp lý thuyết – thực hành để người học không chỉ biết "lịch sử sân khấu là gì" mà còn "làm gì với nó trong nghề nghiệp tương lai."
Bạn có cần tôi viết thêm phần hình thức đánh giá học phần (thang điểm và yêu cầu bài tập cụ thể)?