LỊCH SỬ VĂN HÓA VÀ TƯ TƯỞNG PHƯƠNG ĐÔNG
Giảng viên
Giới thiệu khóa học
Tóm tắt giới thiệu môn học
Môn "Lịch sử văn hóa và tư tưởng phương Đông" đưa sinh viên bước vào hành trình khám phá những giá trị tinh thần, triết lý sống và di sản văn hóa phong phú của các nền văn minh cổ đại châu Á như Trung Hoa, Ấn Độ, Nhật Bản, và Đông Nam Á. Không chỉ là một môn học về quá khứ, môn học này cung cấp bức tranh toàn diện về cách các hệ tư tưởng lớn như Nho giáo, Phật giáo, Đạo giáo hay Hindu giáo đã ảnh hưởng đến chính trị, xã hội và con người phương Đông xưa và nay. Qua đó, sinh viên sẽ hiểu sâu sắc hơn về bản sắc văn hóa của các quốc gia trong khu vực, đặc biệt là Việt Nam, trong mối tương quan với khu vực và thế giới.
Chú thích: Môn học này giúp sinh viên rèn luyện tư duy nhân văn, hiểu biết liên văn hóa và có cái nhìn khách quan khi phân tích các vấn đề xã hội, văn hóa, đồng thời góp phần xây dựng tư duy toàn cầu với nền tảng truyền thống vững chắc.
Mục tiêu môn học
Hiểu rõ tiến trình lịch sử tư tưởng phương Đông: Nắm được quá trình hình thành, phát triển và biến chuyển của các trường phái triết học và tôn giáo lớn.
Phân tích sự ảnh hưởng của văn hóa – tư tưởng tới đời sống xã hội: Nhận diện được các giá trị văn hóa phương Đông trong kiến trúc, nghệ thuật, quản trị, lễ nghi và ứng xử.
So sánh sự khác biệt giữa các nền văn hóa lớn phương Đông: Tìm hiểu những điểm tương đồng và dị biệt giữa văn hóa Trung Hoa, Ấn Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc và Việt Nam.
Liên hệ và ứng dụng vào thực tiễn hiện đại: Áp dụng kiến thức để đánh giá các hiện tượng văn hóa, tư tưởng trong xã hội hiện đại, từ giáo dục, doanh nghiệp đến quản trị xã hội.
Chú thích: Môn học hướng tới việc không chỉ cung cấp kiến thức lịch sử và văn hóa, mà còn trang bị nền tảng tư tưởng để sinh viên có thể vận dụng trong công việc và giao tiếp trong môi trường đa văn hóa.
Kiến thức tiên quyết
Lịch sử văn minh thế giới hoặc Cơ sở văn hóa Việt Nam: Giúp sinh viên có cái nhìn tổng quan về sự phát triển của các nền văn hóa lớn và vai trò của tư tưởng trong tiến trình lịch sử.
Nhập môn triết học: Cung cấp công cụ phân tích, tư duy biện chứng để hiểu và lý giải các trường phái tư tưởng phương Đông một cách có hệ thống.
Kỹ năng đọc hiểu tài liệu học thuật: Nắm được kỹ năng phân tích văn bản, tư liệu lịch sử và các khái niệm triết học cơ bản.
Chú thích: Những môn học nền tảng này giúp sinh viên tiếp cận môn học hiệu quả hơn, hiểu được chiều sâu tư tưởng và giá trị văn hóa mà các nền văn minh phương Đông đã để lại.
Kế hoạch học tập 15 tuần môn "Lịch sử văn hóa và tư tưởng phương Đông"
| Tuần | Nội dung học tập | Mục tiêu cụ thể / Ghi chú |
|---|---|---|
| Tuần 1 | Giới thiệu tổng quan về lịch sử văn hóa và tư tưởng phương Đông | Hiểu được mục tiêu, phương pháp tiếp cận và vai trò của môn học trong nhận thức văn hóa. |
| Tuần 2 | Khái quát về các nền văn minh lớn phương Đông | Tìm hiểu các nền văn minh như Ấn Độ, Trung Hoa, Lưỡng Hà và Đông Nam Á. |
| Tuần 3 | Nho giáo – Hệ tư tưởng chính trị và đạo đức phương Đông | Nắm vững các khái niệm cốt lõi như “nhân”, “lễ”, “trung dung” và ảnh hưởng của Nho giáo tới quản trị xã hội. |
| Tuần 4 | Đạo giáo – Triết lý sống thuận tự nhiên và ảnh hưởng tới văn hóa nghệ thuật | Khám phá quan điểm về "vô vi", "đạo", sự hòa hợp với thiên nhiên trong đời sống. |
| Tuần 5 | Phật giáo – Tư tưởng giải thoát và truyền thống giáo dục tâm linh | Hiểu tư tưởng "vô ngã", "duyên khởi", "từ bi" và sự lan tỏa của Phật giáo tại châu Á. |
| Tuần 6 | Hindu giáo và tư tưởng Ấn Độ cổ đại | Nghiên cứu về luân hồi, nghiệp báo, hệ thống đẳng cấp và ảnh hưởng tới văn hóa xã hội Ấn Độ. |
| Tuần 7 | Tư tưởng và văn hóa Nhật Bản, Hàn Quốc | Tìm hiểu khái niệm về “bushido”, “wa”, văn hóa tập thể và lễ nghi trong xã hội hiện đại. |
| Tuần 8 | Văn hóa và tư tưởng Đông Nam Á truyền thống | Phân tích đặc điểm văn hóa khu vực và mối giao thoa giữa các dòng tư tưởng lớn. |
| Tuần 9 | Tư tưởng phương Đông trong văn học, kiến trúc, nghệ thuật | Tìm hiểu biểu hiện của tư tưởng trong các tác phẩm văn hóa tiêu biểu. |
| Tuần 10 | Tư tưởng phương Đông trong đời sống hiện đại | Liên hệ ảnh hưởng trong giáo dục, quản lý, đạo đức kinh doanh, văn hóa doanh nghiệp. |
| Tuần 11 | So sánh hệ tư tưởng Đông – Tây | Phân tích điểm chung và khác biệt giữa tư tưởng phương Đông với triết học phương Tây. |
| Tuần 12 | Thảo luận chủ đề tư tưởng qua phim ảnh, văn hóa đại chúng | Ứng dụng kiến thức để phân tích các yếu tố tư tưởng qua tác phẩm hiện đại. |
| Tuần 13 | Nghiên cứu tình huống: ảnh hưởng của tư tưởng phương Đông tại Việt Nam hiện nay | Đánh giá vai trò của Nho – Phật – Đạo trong đời sống hiện đại Việt Nam. |
| Tuần 14 | Thuyết trình và phản biện về các chủ đề văn hóa – tư tưởng | Phát triển kỹ năng thuyết trình, phản biện và vận dụng kiến thức. |
| Tuần 15 | Ôn tập, kiểm tra và tổng kết môn học | Đánh giá toàn diện kiến thức và khả năng áp dụng tư tưởng phương Đông vào thực tiễn. |
Chú thích: Môn học là cơ hội để sinh viên nâng cao năng lực tư duy phê phán, hiểu biết liên ngành và khả năng hòa nhập trong môi trường văn hóa đa dạng của khu vực và thế giới.