LÝ LUẬN XÃ HỘI HỌC CƠ BẢN
Giảng viên
Giới thiệu khóa học
Tóm tắt giới thiệu môn học
Môn "Lý luận xã hội học cơ bản" là một môn học quan trọng dành cho những sinh viên muốn hiểu rõ bản chất và cơ chế vận hành của xã hội hiện đại. Môn học cung cấp nền tảng lý luận vững chắc về các khái niệm, quy luật và cấu trúc xã hội – từ các mối quan hệ giữa cá nhân và tập thể, đến vai trò của thiết chế xã hội và các vấn đề xã hội đang diễn ra. Thông qua việc tiếp cận các trường phái lý thuyết kinh điển như Marx, Durkheim, Weber cũng như các lý thuyết đương đại, sinh viên sẽ dần xây dựng được tư duy phản biện, phân tích xã hội sâu sắc và có hệ thống.
Chú thích: Môn học là chìa khóa để hiểu xã hội một cách khoa học và khách quan, từ đó áp dụng hiệu quả trong các ngành học như công tác xã hội, giáo dục, quản trị, truyền thông và chính sách công.
Mục tiêu môn học
Nắm vững các khái niệm cốt lõi của xã hội học: Sinh viên sẽ hiểu rõ các khái niệm như cấu trúc xã hội, tầng lớp, giai cấp, thiết chế xã hội, vai trò xã hội, chuẩn mực và lệch chuẩn.
Tiếp cận và so sánh các lý thuyết xã hội học kinh điển và hiện đại: Sinh viên sẽ học về các học thuyết của Marx, Durkheim, Weber, Parsons, cùng các lý thuyết đương đại như xã hội học hành động và hậu hiện đại.
Phát triển kỹ năng tư duy phản biện và phân tích xã hội: Môn học giúp sinh viên phân tích các vấn đề xã hội đương đại dựa trên lý thuyết và dữ liệu khoa học.
Liên hệ lý thuyết với thực tiễn xã hội Việt Nam: Sinh viên được khuyến khích vận dụng kiến thức vào phân tích các hiện tượng cụ thể như bất bình đẳng xã hội, đô thị hóa, phân tầng xã hội hay chuyển đổi giá trị văn hóa.
Chú thích: Mục tiêu môn học không chỉ dừng lại ở kiến thức lý thuyết mà còn hướng đến năng lực ứng dụng thực tiễn trong đời sống và công việc sau này.
Kiến thức tiên quyết
Những hiểu biết cơ bản về lịch sử – văn hóa – chính trị: Kiến thức về lịch sử Việt Nam và thế giới, văn hóa dân tộc và cấu trúc chính trị – xã hội sẽ giúp sinh viên hiểu và phân tích các quá trình xã hội sâu sắc hơn.
Kỹ năng đọc hiểu tài liệu học thuật: Sinh viên cần có khả năng đọc và phân tích các văn bản học thuật, biết cách ghi chú, tóm tắt và liên hệ kiến thức.
Tư duy phản biện ở mức cơ bản: Môn học yêu cầu sinh viên có khả năng suy nghĩ độc lập, đặt câu hỏi và phân tích vấn đề xã hội dưới nhiều góc độ khác nhau.
Chú thích: Những kiến thức và kỹ năng này là nền tảng để sinh viên tiếp cận dễ dàng hơn với tư duy lý luận xã hội học, từ đó phát triển kỹ năng phân tích xã hội chuyên sâu.
Kế hoạch học tập 15 tuần môn "Lý luận xã hội học cơ bản"
| Tuần | Nội dung học tập | Mục tiêu cụ thể / Ghi chú |
|---|---|---|
| Tuần 1 | Giới thiệu về xã hội học và vai trò của xã hội học trong khoa học xã hội | Cung cấp tổng quan về môn học, khơi dậy hứng thú nghiên cứu xã hội qua lăng kính khoa học. |
| Tuần 2 | Các khái niệm cơ bản: vai trò, địa vị, nhóm xã hội, chuẩn mực, giá trị | Giúp sinh viên nắm rõ thuật ngữ cơ bản làm nền tảng cho các bài học sau. |
| Tuần 3 | Cấu trúc xã hội và phân tầng xã hội | Phân tích sự phân chia xã hội thành các tầng lớp và tác động của nó đến cá nhân và cộng đồng. |
| Tuần 4 | Các thiết chế xã hội: gia đình, tôn giáo, giáo dục, chính trị, kinh tế | Tìm hiểu chức năng và vai trò của các thiết chế trong duy trì và điều chỉnh đời sống xã hội. |
| Tuần 5 | Lý thuyết của Karl Marx: xung đột, giai cấp, cơ sở hạ tầng - kiến trúc thượng tầng | Phân tích các khái niệm trọng tâm trong lý thuyết xung đột xã hội. |
| Tuần 6 | Lý thuyết của Emile Durkheim: phân công lao động, tự tử, đoàn kết xã hội | Tìm hiểu phương pháp và cách tiếp cận chức năng xã hội học của Durkheim. |
| Tuần 7 | Lý thuyết của Max Weber: quyền lực, hành động xã hội, mô hình lý tưởng | Hiểu các khái niệm then chốt và phương pháp phân tích xã hội bằng lý thuyết hành động xã hội. |
| Tuần 8 | Lý thuyết xã hội học hiện đại: cơ cấu - chức năng, tương tác biểu tượng | Khám phá lý thuyết của Parsons và Mead, giúp nhìn nhận xã hội qua mô hình hệ thống và tương tác vi mô. |
| Tuần 9 | Lý thuyết xã hội học hậu hiện đại | Tiếp cận các lý thuyết đương đại như Giddens, Bourdieu, Foucault về xã hội tri thức, quyền lực và bản sắc. |
| Tuần 10 | Các phương pháp nghiên cứu xã hội học | Giới thiệu cách thu thập dữ liệu xã hội: khảo sát, phỏng vấn, quan sát, phân tích nội dung. |
| Tuần 11 | Vấn đề xã hội đương đại: bất bình đẳng, đô thị hóa, di cư, giới tính | Phân tích các hiện tượng xã hội cụ thể qua lăng kính lý luận đã học. |
| Tuần 12 | Phân tích tình huống xã hội qua lý thuyết đã học | Ứng dụng lý thuyết xã hội học để xây dựng lập luận và lý giải hiện tượng thực tiễn. |
| Tuần 13 | Thuyết trình, thảo luận nhóm và phản biện | Tăng cường khả năng hợp tác, phản biện và vận dụng kiến thức vào thảo luận khoa học. |
| Tuần 14 | Ôn tập và luyện tập viết tiểu luận phân tích xã hội | Chuẩn bị cho bài kiểm tra cuối kỳ và phát triển kỹ năng viết học thuật xã hội học. |
| Tuần 15 | Kiểm tra cuối kỳ: bài thi lý thuyết + tiểu luận phân tích xã hội | Đánh giá khả năng tư duy lý luận và vận dụng lý thuyết vào thực tiễn. |
Chú thích: Kế hoạch học tập được thiết kế từ cơ bản đến nâng cao, giúp sinh viên xây dựng tư duy phân tích xã hội một cách khoa học và áp dụng hiệu quả trong các ngành học liên quan cũng như trong đời sống thực tiễn.
Bạn có muốn mình hỗ trợ luôn bản kế hoạch học tập này dưới dạng file Word hoặc bảng trình bày đẹp không?