MÔ HÌNH DỮ LIỆU
Giảng viên
Giới thiệu khóa học
Dưới đây là Kế hoạch học tập 15 tuần môn "Mô hình dữ liệu", được trình bày theo đúng cấu trúc chuẩn:
Tóm tắt giới thiệu môn học
Môn "Mô hình dữ liệu" cung cấp cho sinh viên kiến thức và kỹ năng nền tảng để thiết kế, xây dựng và tối ưu hóa mô hình dữ liệu – một phần cốt lõi trong phát triển hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu. Môn học tập trung vào các khái niệm như mô hình thực thể-kết hợp (ER), mô hình quan hệ, chuẩn hóa dữ liệu, ràng buộc toàn vẹn, và ánh xạ sang cơ sở dữ liệu vật lý.
Thông qua các bài tập thực hành, sinh viên sẽ học cách thiết kế cơ sở dữ liệu một cách hiệu quả, đáp ứng nhu cầu lưu trữ, xử lý và truy vấn dữ liệu trong thực tế.
Chú thích: Đây là môn học cốt lõi cho các chuyên ngành Công nghệ thông tin, Khoa học dữ liệu và Hệ thống thông tin quản lý.
Mục tiêu môn học
Hiểu các mô hình dữ liệu cơ bản: ER, mô hình quan hệ và mô hình logic khác.
Thiết kế và biểu diễn mô hình dữ liệu: từ yêu cầu thực tế thành các mô hình dữ liệu hiệu quả.
Chuẩn hóa dữ liệu: loại bỏ dư thừa và đảm bảo toàn vẹn dữ liệu.
Chuyển đổi mô hình dữ liệu thành cơ sở dữ liệu thực tế.
Hiểu và áp dụng các ràng buộc dữ liệu và toàn vẹn dữ liệu.
Kiến thức tiên quyết
Toán rời rạc / Logic học
Cơ sở lập trình / Lập trình cơ bản
Tư duy hệ thống / xử lý bài toán thực tế
Chú thích: Kiến thức về logic, tập hợp và kỹ năng đọc hiểu yêu cầu phần mềm sẽ giúp sinh viên thiết kế mô hình hiệu quả hơn.
Kế hoạch học tập 15 tuần môn "Mô hình dữ liệu"
| Tuần | Nội dung học tập | Mục tiêu cụ thể / Ghi chú |
|---|---|---|
| Tuần 1 | Giới thiệu môn học – Vai trò của mô hình dữ liệu | Cung cấp cái nhìn tổng quan về tầm quan trọng và ứng dụng của mô hình dữ liệu. |
| Tuần 2 | Khái niệm cơ bản: dữ liệu, thông tin, hệ CSDL, mô hình dữ liệu | Hiểu cấu trúc, vai trò và khái niệm mô hình dữ liệu. |
| Tuần 3 | Mô hình thực thể – kết hợp (ER Model) | Thiết kế sơ đồ ER, nhận diện thực thể, thuộc tính và quan hệ. |
| Tuần 4 | Sơ đồ ER nâng cao – Mối quan hệ phân cấp, tổng quát hóa | Làm việc với các mối quan hệ phức tạp hơn: ISA, phân cấp, đa giá trị… |
| Tuần 5 | Chuyển đổi ER sang mô hình quan hệ | Biến mô hình ER thành các bảng trong cơ sở dữ liệu quan hệ. |
| Tuần 6 | Giới thiệu mô hình quan hệ – Tập quan hệ, khóa chính, khóa ngoại | Hiểu các khái niệm cơ bản trong thiết kế quan hệ. |
| Tuần 7 | Ràng buộc toàn vẹn – Toàn vẹn thực thể, toàn vẹn tham chiếu | Đảm bảo tính đúng đắn và hợp lệ của dữ liệu. |
| Tuần 8 | Phép toán đại số quan hệ | Cơ sở cho các ngôn ngữ truy vấn như SQL – thao tác dữ liệu bằng biểu thức toán học. |
| Tuần 9 | Chuẩn hóa dữ liệu – các dạng chuẩn 1NF, 2NF, 3NF, BCNF | Loại bỏ dư thừa, tách bảng để đảm bảo thiết kế tối ưu. |
| Tuần 10 | Thiết kế mô hình logic và vật lý | Chuyển mô hình quan hệ thành cơ sở dữ liệu triển khai thực tế. |
| Tuần 11 | Tối ưu hóa truy vấn và hiệu suất mô hình | Hiểu cách tối ưu mô hình dữ liệu để truy vấn hiệu quả. |
| Tuần 12 | Ánh xạ mô hình dữ liệu sang hệ quản trị CSDL (MySQL/PostgreSQL) | Triển khai mô hình trong hệ thống thực tế (dùng SQL). |
| Tuần 13 | Dự án thiết kế mô hình dữ liệu thực tế | Làm đồ án nhỏ: phân tích yêu cầu, thiết kế mô hình, trình bày mô hình và ánh xạ. |
| Tuần 14 | Ôn tập – Giải bài tập tổng hợp | Hệ thống lại toàn bộ kiến thức và luyện tập các đề thực hành. |
| Tuần 15 | Kiểm tra cuối kỳ – Thiết kế mô hình và chuẩn hóa dữ liệu | Thi cuối kỳ, đánh giá kiến thức từ lý thuyết đến kỹ năng thực hành thiết kế mô hình dữ liệu. |
Tài liệu tham khảo gợi ý:
Database System Concepts – Abraham Silberschatz
Fundamentals of Database Systems – Elmasri & Navathe
Hệ quản trị cơ sở dữ liệu – Trần Hữu Dũng (bản tiếng Việt)
Nếu bạn cần thêm bản kế hoạch học tập cho môn khác hoặc muốn có bản trình bày dạng Word/PDF, mình có thể giúp!