NGÔN NGỮ HỌC XÃ HỘI VÀ TÂM LÝ NGÔN NGỮ
Giảng viên
Giới thiệu khóa học
Dưới đây là kế hoạch học tập 15 tuần môn "Ngôn ngữ học xã hội và Tâm lý ngôn ngữ" theo mẫu chuẩn, có đầy đủ phần giới thiệu, mục tiêu, kiến thức tiên quyết và kế hoạch học tập chi tiết.
Tóm tắt giới thiệu môn học
Môn "Ngôn ngữ học xã hội và Tâm lý ngôn ngữ" cung cấp cho sinh viên cái nhìn sâu sắc về hai nhánh quan trọng của ngôn ngữ học hiện đại: mối quan hệ giữa ngôn ngữ và xã hội, cũng như mối quan hệ giữa ngôn ngữ và tư duy, nhận thức. Môn học tập trung vào việc phân tích cách mà ngôn ngữ phản ánh và chịu ảnh hưởng từ các yếu tố xã hội như giai cấp, giới tính, địa phương, dân tộc; đồng thời khám phá quá trình tâm lý diễn ra khi con người tiếp nhận, sản sinh và sử dụng ngôn ngữ.
Sinh viên sẽ được tiếp cận các khái niệm then chốt như: biến thể ngôn ngữ, diglossia, chuẩn ngôn ngữ, hành vi ngôn ngữ, mô hình xử lý ngôn ngữ trong não bộ, ngôn ngữ và tư duy, trẻ em tiếp thu ngôn ngữ, và các rối loạn ngôn ngữ.
Chú thích: Môn học giúp sinh viên hiểu ngôn ngữ như một hiện tượng xã hội và tâm lý, có khả năng ứng dụng trong giảng dạy, truyền thông, trị liệu ngôn ngữ và nghiên cứu liên ngành.
Mục tiêu môn học
Hiểu vai trò xã hội của ngôn ngữ: Sinh viên phân tích được các yếu tố xã hội ảnh hưởng đến việc sử dụng và biến thể ngôn ngữ.
Tiếp cận quá trình tâm lý trong sử dụng ngôn ngữ: Hiểu cách con người tiếp nhận, xử lý và sản sinh ngôn ngữ từ góc độ tâm lý học.
Phân tích hiện tượng ngôn ngữ trong thực tiễn: Vận dụng lý thuyết để phân tích các hiện tượng như ngôn ngữ mạng, chính sách ngôn ngữ, hay tiếp thu ngôn ngữ thứ hai.
Rèn luyện tư duy nghiên cứu liên ngành: Kết hợp phương pháp ngôn ngữ học, xã hội học và tâm lý học trong tiếp cận và giải quyết vấn đề.
Chú thích: Môn học tạo nền tảng cho các hướng nghiên cứu và ứng dụng ngôn ngữ trong xã hội hiện đại, từ giáo dục đến công nghệ.
Kiến thức tiên quyết
Kiến thức cơ bản về ngôn ngữ học đại cương: như âm vị học, từ vựng học, ngữ pháp học.
Hiểu biết sơ bộ về xã hội học hoặc tâm lý học: (khuyến khích) để tiếp cận dễ hơn các nội dung liên ngành.
Chú thích: Nền tảng ngôn ngữ học sẽ hỗ trợ sinh viên tiếp thu các lý thuyết ngôn ngữ – xã hội – tâm lý một cách mạch lạc.
Kế hoạch học tập 15 tuần môn "Ngôn ngữ học xã hội và Tâm lý ngôn ngữ"
| Tuần | Nội dung học tập | Mục tiêu cụ thể / Ghi chú |
|---|---|---|
| Tuần 1 | Giới thiệu môn học, phân biệt Ngôn ngữ học xã hội và Tâm lý ngôn ngữ | Nắm rõ mục tiêu, phương pháp và phân nhánh nghiên cứu của môn |
| Tuần 2 | Ngôn ngữ và xã hội: Các biến thể xã hội của ngôn ngữ | Tìm hiểu sự đa dạng ngôn ngữ theo giới, tuổi, nghề nghiệp, tầng lớp |
| Tuần 3 | Ngôn ngữ và địa phương: Phương ngữ, biệt ngữ, song ngữ, diglossia | Phân tích ảnh hưởng của vùng miền, cộng đồng đến cấu trúc và lựa chọn ngôn ngữ |
| Tuần 4 | Ngôn ngữ, quyền lực và ý thức hệ | Hiểu vai trò của ngôn ngữ trong thiết lập vị thế xã hội và thể hiện hệ tư tưởng |
| Tuần 5 | Chính sách và quy hoạch ngôn ngữ | Nghiên cứu vai trò của nhà nước, cộng đồng trong việc điều chỉnh, bảo tồn hoặc thay đổi ngôn ngữ |
| Tuần 6 | Giao tiếp và hành vi ngôn ngữ trong xã hội | Tìm hiểu hành vi lời nói và ứng xử ngôn ngữ theo ngữ cảnh xã hội |
| Tuần 7 | Tổng kết phần Ngôn ngữ học xã hội + thảo luận tình huống | Ứng dụng lý thuyết vào các tình huống thực tế trong xã hội |
| Tuần 8 | Tâm lý ngôn ngữ: khái niệm, mục tiêu, phương pháp nghiên cứu | Giới thiệu lĩnh vực nghiên cứu và cách tiếp cận của Tâm lý ngôn ngữ |
| Tuần 9 | Ngôn ngữ và nhận thức: Sapir-Whorf, ảnh hưởng của ngôn ngữ đến tư duy | Tìm hiểu mối liên hệ giữa cấu trúc ngôn ngữ và thế giới quan của con người |
| Tuần 10 | Quá trình tiếp thu ngôn ngữ thứ nhất (L1) | Phân tích giai đoạn phát triển ngôn ngữ ở trẻ em |
| Tuần 11 | Tiếp thu ngôn ngữ thứ hai (L2): Các lý thuyết và yếu tố ảnh hưởng | So sánh với L1, xem xét vai trò của tuổi, động cơ, môi trường |
| Tuần 12 | Xử lý ngôn ngữ trong não bộ | Giới thiệu cơ chế thần kinh học và các khu vực chức năng ngôn ngữ trong não |
| Tuần 13 | Rối loạn ngôn ngữ và các dạng bệnh lý liên quan đến ngôn ngữ | Tìm hiểu các hội chứng ngôn ngữ (chứng mất ngôn, rối loạn phát âm, loạn ngôn...) |
| Tuần 14 | Tổng kết phần Tâm lý ngôn ngữ + ôn tập toàn môn | Chuẩn bị cho kiểm tra cuối kỳ, củng cố kiến thức liên ngành |
| Tuần 15 | Kiểm tra cuối kỳ | Bài viết phân tích một hiện tượng ngôn ngữ từ góc độ xã hội học hoặc tâm lý ngôn ngữ |
Chú thích: Môn học rèn luyện cho sinh viên khả năng quan sát, phân tích và lý giải các hiện tượng ngôn ngữ gắn với con người và xã hội, từ đó mở rộng khả năng ứng dụng ngôn ngữ trong giảng dạy, nghiên cứu và đời sống.
Nếu bạn cần mình tiếp tục với các môn như Ngôn ngữ học đối chiếu, Ngôn ngữ học lịch sử, hoặc các môn liên quan đến sư phạm ngôn ngữ, cứ cho mình biết nhé!