PHÂN TÍCH XÃ HỘI VI MÔ
Giảng viên
Giới thiệu khóa học
Dưới đây là kế hoạch học tập môn "Phân tích Xã hội Vi mô" dành cho sinh viên ngành xã hội học, nhân học, quản lý công hoặc những ai quan tâm đến hành vi cá nhân trong bối cảnh xã hội.
Tóm tắt giới thiệu môn học
Tại sao con người lại hành động như vậy? Điều gì khiến một cá nhân tuân thủ quy tắc, tương tác trong nhóm, hoặc chọn cách phản kháng xã hội? Môn học "Phân tích Xã hội Vi mô" mang đến cho sinh viên một lăng kính sâu sắc để lý giải những hành vi thường ngày của con người thông qua các lý thuyết vi mô của xã hội học. Với cách tiếp cận từ dưới lên, môn học giúp hiểu rõ cách cá nhân kiến tạo, tái tạo và thách thức các cấu trúc xã hội trong đời sống hàng ngày.
Chú thích: Đây là môn học nền tảng, giúp kết nối giữa đời sống thực tế và các lý thuyết xã hội học một cách trực quan, gần gũi.
Mục tiêu môn học
Nắm vững các trường phái lý thuyết vi mô như tương tác tượng trưng, hiện tượng học xã hội, thuyết trao đổi xã hội
Phân tích các hành vi và tương tác xã hội từ góc nhìn cá nhân và nhóm nhỏ
Hiểu được vai trò của ý nghĩa xã hội, biểu tượng và ngữ cảnh trong đời sống hàng ngày
Vận dụng phân tích xã hội vi mô vào các nghiên cứu định tính và thực hành xã hội học ứng dụng
Chú thích: Môn học giúp hình thành tư duy phân tích chiều sâu, thích hợp cho nghiên cứu định tính, phỏng vấn sâu, và công tác cộng đồng.
Các môn kiến thức tiên quyết
Xã hội học đại cương
Lý thuyết xã hội học cơ bản
Nhân học đại cương hoặc Phương pháp nghiên cứu xã hội
Chú thích: Việc đã nắm vững lý thuyết xã hội học cơ bản sẽ giúp sinh viên dễ dàng phân biệt giữa cấp độ phân tích vi mô và vĩ mô.
Kế hoạch học tập môn (15 tuần)
| Tuần | Nội dung học tập | Ghi chú – Mục tiêu cụ thể |
|---|---|---|
| 1 | Giới thiệu về phân tích xã hội vi mô – khái niệm và phạm vi | Phân biệt vi mô và vĩ mô trong xã hội học |
| 2 | Trường phái Tương tác Tượng trưng (Symbolic Interactionism) | Vai trò của biểu tượng trong tương tác xã hội |
| 3 | Phân tích hiện tượng học và thế giới đời sống | Khám phá cách cá nhân “kiến tạo” thực tại xã hội |
| 4 | Thuyết kịch bản xã hội – Erving Goffman và hình ảnh bản thân | Diễn xuất xã hội và ấn tượng trong tương tác |
| 5 | Các quy tắc, chuẩn mực và hành vi lệch chuẩn từ góc nhìn vi mô | Cơ chế duy trì trật tự xã hội hàng ngày |
| 6 | Thuyết trao đổi xã hội – logic lợi ích trong tương tác | Hiểu các động lực cá nhân trong giao tiếp xã hội |
| 7 | Nhận diện vai trò xã hội và hành vi vai | Mối liên hệ giữa vị trí xã hội và hành động cá nhân |
| 8 | Phân tích vi mô trong nhóm nhỏ và tương tác mặt đối mặt | Tác động của nhóm bạn, gia đình, tổ chức nhỏ |
| 9 | Vi mô trong môi trường số: tương tác qua mạng xã hội | Phân tích hành vi online dưới góc nhìn xã hội học |
| 10 | Giới tính, bản dạng và biểu hiện bản thân trong phân tích vi mô | Mối quan hệ giữa cá nhân – giới tính – xã hội |
| 11 | Vi mô và cảm xúc xã hội – các khung diễn giải cảm xúc | Phân tích vai trò cảm xúc trong duy trì cấu trúc xã hội |
| 12 | Phân tích tình huống xã hội – phương pháp mô phỏng, role-play | Ứng dụng thực tế thông qua nghiên cứu hành vi |
| 13 | Case study: phân tích hành vi phản kháng xã hội ở cấp độ cá nhân | Hiểu cơ chế động viên và đối kháng từ cá nhân yếu thế |
| 14 | Vi mô và đời sống đô thị – hành vi trong không gian công cộng | Áp dụng vào phân tích xã hội học đô thị |
| 15 | Tổng kết – thảo luận đồ án – kết nối vi mô và nghiên cứu xã hội học | Trình bày các nghiên cứu tình huống nhỏ nhóm |
Áp dụng vào quá trình học tập và thực tế
Trong học tập: Môn học là cơ sở quan trọng cho các nghiên cứu định tính, đề tài xã hội học thực địa hoặc nhân học ứng dụng
Trong thực tế: Hữu ích cho người làm trong lĩnh vực xã hội, giáo dục, truyền thông, công tác cộng đồng, và chăm sóc khách hàng
Kỹ năng phát triển: Kỹ năng quan sát xã hội tinh tế, tư duy phản biện, hiểu sâu hành vi con người, và phân tích ngữ cảnh xã hội vi mô
Chú thích: Môn học đặc biệt phù hợp với sinh viên mong muốn làm việc trong các lĩnh vực cần hiểu rõ tâm lý – hành vi cá nhân trong môi trường xã hội đa dạng.
Bạn có muốn mình đề xuất thêm tài liệu đọc hoặc gợi ý bài tập thực hành để áp dụng ngay trong học kỳ không?