PHỎNG VẤN VÀ KỸ THUẬT THU THẬP THÔNG TIN
Giảng viên
Giới thiệu khóa học
Dưới đây là phần tóm tắt giới thiệu Môn học và kế hoạch học tập 15 tuần cho Môn "Phỏng vấn và Kỹ thuật thu thập thông tin", phù hợp với các ngành báo chí, truyền thông, lưu trữ – thông tin, xã hội học hoặc các lĩnh vực nghiên cứu thực địa:
Tóm tắt giới thiệu Môn học
"Phỏng vấn và Kỹ thuật thu thập thông tin" là Môn học thiết thực giúp sinh viên nắm vững những phương pháp và kỹ năng cần thiết để tìm kiếm, thu thập và xử lý thông tin một cách chính xác, có hệ thống – yếu tố nền tảng cho hoạt động báo chí, truyền thông, nghiên cứu xã hội và quản lý dữ liệu.
Thông qua việc thực hành phỏng vấn, quan sát, lập bảng hỏi, ghi âm, ghi chú và xử lý thông tin, sinh viên sẽ phát triển tư duy phân tích, khả năng giao tiếp, và tác phong chuyên nghiệp trong các tình huống thu thập dữ liệu từ thực tiễn.
Chú thích: Đây là một Môn học mang tính ứng dụng cao, thường xuyên kết hợp giữa lý thuyết và thực hành ngoài lớp học, giúp sinh viên tự tin làm việc thực tế với nhân vật, đối tượng nghiên cứu hoặc cộng đồng.
Mục tiêu Môn học
Hiểu được các phương pháp và công cụ thu thập thông tin phổ biến phỏng vấn sâu, bán cấu trúc, bảng hỏi, ghi chép hiện trường...
Rèn luyện kỹ năng giao tiếp, lắng nghe, đặt câu hỏi, xử lý thông tin và xác minh dữ liệu
Phân tích và đánh giá chất lượng thông tin thu thập được
Biết cách áp dụng thông tin vào viết bài báo, báo cáo, nghiên cứu hoặc thiết kế nội dung truyền thông
Chú thích: Mục tiêu quan trọng nhất là giúp sinh viên nắm kỹ thuật nhưng cũng phát triển “tư duy điều tra – khai thác – xử lý thông tin” có trách nhiệm và đạo đức.
Kiến thức tiên quyết
Không bắt buộc kiến thức tiên quyết, nhưng sinh viên có nền tảng về:
Nhập Môn báo chí/truyền thông
Nguyên lý xã hội học hoặc phương pháp nghiên cứu định tính
Kỹ năng viết tin/bài cơ bản
...sẽ dễ dàng tiếp cận và vận dụng hiệu quả hơn.
Chú thích: Sinh viên cần rèn luyện thái độ tự tin, chủ động và cẩn trọng khi làm việc với nguồn tin hoặc nhân vật thật.
Kế hoạch học tập Môn “Phỏng vấn và Kỹ thuật thu thập thông tin” – 15 tuần
| Tuần | Nội dung học tập | Mục tiêu cụ thể / Ghi chú |
|---|---|---|
| Tuần 1 | Giới thiệu Môn học – Vai trò của thu thập thông tin trong báo chí & nghiên cứu | Định hướng nghề nghiệp liên quan, giới thiệu các tình huống thực tế |
| Tuần 2 | Phân loại thông tin – Nguồn tin – Quy trình xử lý | Hiểu khái niệm thông tin sơ cấp/thứ cấp, nguồn tin đáng tin cậy |
| Tuần 3 | Kỹ thuật đặt câu hỏi – Tư duy phân tích vấn đề để xây dựng kịch bản phỏng vấn | Thực hành xây dựng câu hỏi mở, câu hỏi định hướng, tránh dẫn dắt |
| Tuần 4 | Phỏng vấn báo chí – Các tình huống trong tác nghiệp | Diễn tập phỏng vấn nhân vật công chúng, người phát ngôn |
| Tuần 5 | Phỏng vấn nghiên cứu – Phỏng vấn sâu – Kỹ thuật bán cấu trúc | Tìm hiểu tình huống nghiên cứu cộng đồng hoặc điều tra xã hội |
| Tuần 6 | Kỹ thuật quan sát và ghi chú hiện trường | Thực hành đi thực tế, mô phỏng ghi nhận môi trường và đối tượng |
| Tuần 7 | Bảng hỏi – Điều tra định lượng | Cách thiết kế bảng hỏi, thử nghiệm và đo lường hiệu quả thu thập |
| Tuần 8 | Kỹ thuật ghi âm, chụp hình, quay video làm bằng chứng thông tin | Sử dụng công nghệ hỗ trợ, chú ý đạo đức và pháp luật |
| Tuần 9 | Xác minh thông tin – Nhận diện thông tin sai lệch, bịa đặt | Tình huống thực tế – phân biệt tin giả, dữ kiện chưa kiểm chứng |
| Tuần 10 | Tổ chức thông tin đã thu thập – Phân nhóm – Đánh mã dữ liệu | Áp dụng sơ bộ coding định tính hoặc nhóm thông tin theo chủ đề |
| Tuần 11 | Viết tóm tắt thông tin – Tạo bản tin/tin ngắn từ phỏng vấn | Thực hành viết từ dữ liệu đã thu thập, luyện súc tích và chính xác |
| Tuần 12 | Xử lý thông tin cho báo cáo nghiên cứu | Phân tích sơ bộ và trình bày logic thông tin trong báo cáo |
| Tuần 13 | Thực hành phỏng vấn thực tế nhóm hoặc cá nhân | Giao nhiệm vụ thực tế tại cộng đồng, cơ quan hoặc mô phỏng nhân vật |
| Tuần 14 | Trình bày kết quả – Phản biện thông tin – Nhận xét lẫn nhau | Phát triển kỹ năng phản biện và nhận xét dữ liệu thu thập |
| Tuần 15 | Tổng kết Môn học – Nộp báo cáo – Thảo luận đạo đức nghề nghiệp | Giao lưu kinh nghiệm và chuẩn bị hành trang kỹ năng thông tin cho nghề nghiệp sau này |
Chú thích: Sinh viên nên thực hành liên tục, ghi nhật ký phỏng vấn, phản ánh cá nhân để nâng cao chất lượng xử lý và thái độ nghề nghiệp.
Nếu bạn cần thêm:
Mẫu bảng hỏi
Tình huống mô phỏng phỏng vấn
Tiêu chí đánh giá buổi phỏng vấn thực hành
…hãy cho mình biết nhé, mình có thể hỗ trợ thiết kế tài liệu phù hợp với giảng dạy hoặc tự học!